Etkin İletişim için 5 İpucu

Yaptığımız iş ve uğraşlardan bağımsız olarak, toplumsal varlıklar olarak hayatlarımızdaki en temel eylemlerden biri etrafımızla kurduğumuz iletişimdir. İletişimi kısaca bir bilginin, haberin veya hissin bireyler arasındaki aktarımı olarak ele alırsak, iletişim kurma becerimizin de bizim ve çevremizdeki diğer tüm insanların yaşam kalitesine, karar verme sürecine ve verimliliğine doğrudan etki edeceği aşikardır. 
Söz konusu iletişim olunca, birçok insanın tam olarak farkında olmadığı en mühim noktalardan biri iletişim becerilerinin doğuştan gelen birer yetenek olmayışıdır. Hiçbirimiz, hatta TED konuşmaları milyonlarca tıklanan kişiler bile, annesinin karnından hitabeti harika bir konuşmacı olarak doğmuyor. Sanılanın aksine, iletişim becerilerimizi değiştirilebilir ve geliştirilebiliriz. Eğer bunun farkında olup becerilerimizi geliştirmeye odaklanırsak çok basit birkaç detay ile yaşantımızda epey olumlu dönüşümler yaratabiliriz. Şimdi size aktaracağım bu ufak detayları titizlikle yaşantınıza sokmaya gayret edin, bunun hayatınızda kısa sürede bile olumlu geri dönüşü olacağına eminim. Ancak tutarlı ve ısrarcı bir başlangıç yapmanız önemli. 

1- Yüz yüze iletişim için mutlaka fırsat yaratın.

Pandemi koşullarında her ne kadar birçok iş ve yaşam aktivitesi sanal ortama taşınmış olsa da, yüz yüze iletişim hala çok değerli bir aktarım biçimidir. Ses tonu, mimik ve birçok beden dili ifadesini taşıyamadığı için e-posta ve mesajlar genellikle yanlış anlaşılmalara daha müsait bir ortam yaratır. Bunun için pandemi döneminde de olsak mümkün olduğu kadar etrafımızdaki insanlar ile yüz yüze iletişim sağlamaya devam etmeli, farklı toplantı uygulamalarının bize sağladığı, yüz yüze iletişime en yakın deneyimi sunan kameralı görüşmelere ağırlık vermeyi aksatmamalıyız. Bu, karşımızdakiyle aramızda gerçekleşen bilgi ve duygu akışını daha kolay bir hale getirecek, iletişimin hem alıcı hem de verici konumundaki bireylerde yarattığı etkiyi daha iyi gözlemlememizi sağlayacaktır. 

2- Net ifadeler kullanmaya özen gösterin.

Kararsız söylemler, karşımızdakilerde de kararsız bir etki bırakır. Bu nedenle hem kurduğumuz cümlelerdeki yapısal netlik hem de içerik, aktarmak istediğimizi güçlü bir şekilde taşımalıdır. Bunun için özellikle önemli görüşmelerinizden önce bir ön hazırlık çalışması yapmak, öncelikle kendinizi ve isteğinizi net kılmak adına çok değerlidir. Görüşmeniz için öngördüğünüz zamanı da hesaba katarak söylemek istediklerinizin taslağını bir öncelik sıralamasıyla çıkarmak, iyi bir başlangıç olabilir. Bu taslağı gözden geçirip derin düşünerek, ifade etmek istediğinizi aktarıp aktaramadığınızı değerlendirmeniz, iletişim yeteneğinizi geliştirmek için çok iyi bir adım olacaktır. Özellikle profesyonel hayatınızda bunu yaparken ufak notlar almak ve görüşmeye bu notlar ile katılmak da mutlaka edinmeniz gereken bir alışkanlıktır. 

3- Duymayın, dinleyin!

Gerçekten odaklanarak dinlemenin söylemesi kadar kolay bir şey olmadığının farkındayım. Fakat bunun zamanla geliştirilebilir olduğunu da bilmenizi isterim. Günlük hayatımızda her zamankinden fazla bilgi akışı gerçekleşmekte ve tüm bunlara yetişmek için çok çaba harcamaktayız. Birçok konuda fazlasıyla bilgi edinme kaynağına sahip olsak da bu edinimlerin birçoğunun fazlasıyla yüzeysel olduğunu unutmayın. Ancak gerçek şu ki yakın çevremizle veyahut bir iş ilişkimiz içerisinde iletişimlerimizi bu yüzeysellikte gerçekleştirirsek bir şeylerin zamanla gözden kaçmaması mümkün değil. Bu sebeple bir aktarım gerçekleşiyorken onu tam manasıyla özümsemek ve buna göre kendi aktarımımızı oluşturmak adına kafamızdaki diğer tüm meşguliyetleri bir kenara bırakıp karşımızdakine odaklanmamız gerekir. Bunu yaparken özellikle başlarda karşımızdaki kişinin bize ne söylediğini, bu ifadenin ne gibi duygular yüklü olduğunu, buna empatik bir karşılık nasıl verebileceğimizi tam manasıyla hazmetmek için biraz zamana ihtiyaç duyabilirsiniz. Karşınızdaki kişi konuşurken vereceğiniz cevabı düşünmek yerine gerçekten aktif dinlemek, özellikle doğrudan iletişimde kısa sessizliklere sebep olabilir. Ancak sessizliklerden korkmayın ve hemen bir cevap verme hissinden uzaklaşın. Hızlı verilen bir cevap hiçbir zaman üzerine düşünüldüğü anlaşılan doygun bir yanıttan daha kıymetli değildir. Böylesi düşünülmüş ve empatik bir yanıt, karşınızdakine verdiğiniz özeni çok daha iyi gösterir. 

4- Takdir etmeyi unutmayın, eleştirinizin dozunu ve zamanını iyi ayarlayın. 

Sevgi ve güvenin olduğu bir ortam sanırım bu dünyadaki her şey için elzemdir. İyi yapılan bir işin hakkını teslim etmek ise aslında sevgiyi ve güveni de gösteren muhteşem bir araçtır. Bu nedenle beğeninizi asla gizlemeyin ve dile getirmekten korkmayın. İşin öteki tarafında ise, eleştirileri nasıl bir yöntemle dile getirdiğimiz yatar. Gözünüze çarpan bir eksiklik ya da hatayı ifade ederken karşınızdaki bireyin o anki durumunu da göz önünde bulundurun ve söylemek istediğinizi en doğru zamanda ve iyi seçilmiş cümleler ile aktarın. İnsanlar hata yaptıklarında genelde kendilerini değersiz görme eğilimindedirler. Bu çevrenizde bu hissiyat içerisinde olduğunu gördüğünüz biri varsa ona öncelikle hatasının onun benliğinden bağımsız bir durum olduğunu, kişinin değerini hatalarının biçemeyeceğini hatırlatmayı ihmal etmeyin. Siz de her insanın her zaman hata yapabileceği ve de yapacağı gerçeğini anımsayarak eleştirilerinizi şekillendirin.

5. Kendinizin ve iletişimde olduğunuz kişilerin duygu ve düşüncelerini fark edin. Ulaşmak istediğiniz sonucu net olarak belirleyin.

İletişim sırasında kendinizin ve itişimde olduğunuz kişi veya kişilerin hangi duyguyu deneyimlediğini fark edin. Duygularımız, düşüncelerimizi, düşüncelerimiz duygularımızı ve beraberinde davranışlarımızı etkiler. Duygu, düşünce ve davranışlarımız arasında bir etkileşim vardır. Davranış net olarak görünür. Davranışın altında hem kendi hem de iletişimde olduğumuz kişilerin duygu ve düşüncelerini fark etmek iletişim etkinliğimiz için bize önemli kazanım sağlar. Eğer iletişime geçmeden önce o iletişimden ne sonuç üretmek istediğinizi netleştirirseniz ve iletişim sırasında da bunu bilincinizde tuttuğunuz da, iletişim sırasında oluşan duygu ve düşünceleri istediğiniz sonuca uygun olarak yönlendirebilme şansına sahip olursunuz.