Hatalarımızdan Öğrenmek İçin 5 Adım

Hiç çok sayıda insanı etkileyen veya hayatınızda ciddi sonuçlar bırakan bir hata yaptınız mı? Ya da pek bir zararı dokunmasa bile düşündüğünüzde utanç duymanıza yol açan daha küçük bir hata?
Hepimiz yanlış yaptım dediğimiz, pişmanlık duyduğumuz pek çok tecrübe yaşamışızdır. Bu, insan olmanın getirdiği kaçınılmaz bir durumdur. İster kariyerinizle ister kişisel yaşamınızla ilgili olsun, bazı hatalar dönüp dolaşıp sürekli sizi rahatsız ediyor, aklınızdan çıkmıyor gibi hissedebilirsiniz. Seneler önce aldığınız bir yanlış karardan pişmanlık duyuyor olabilir, ya da iki gün önce bir arkadaşınızın kalbini kırmış olabilirsiniz. Konu ne olursa olsun, hataların illa tümüyle olumsuz olmadığını ve buradan bir şeyler çıkarabileceğimizi görmemiz önemlidir.
Hayatta nihai başarı elde etmek için, yaşadığımız her bir başarısızlık büyük bir önem taşır. Başarısız olduğumuzda, hatalarımızdan ders alma ve gelecekte daha iyisini yapma fırsatına erişiriz. Hatalarımızdan aldığımız dersler, kişisel gelişim yolculuğumuzda bizi ileriye taşır. Büyüklerimizin dediği gibi, bazen bir musibet, bin nasihatten iyidir. 
Hatalarımızdan öğrenme şansını edinmek, gelecekte karşılaşacağımız olaylar karşısında çok yönlü ve tecrübelerin getirdiği zenginlikten beslenen, çözüm odaklı bir bakış açısını beslememizi sağlar. Burada, bir hatadan en iyi şekilde yararlanmak için faydalı bulduğum 5 adımı paylaşacağım.
1. Hatanızı kabul edin.
Bu kulağa her ne kadar barizmiş gibi gelse de, aslında en zor adım olabilir. Hatalarımızı kendimize itiraf etmek ve gelişim alanlarımızla yüzleşmek her zaman kolay değildir.
İnsanlar genellikle hatalar karşısında defansa geçme, kendini suçlu hissetme ya da bir başka kişiyi suçlama eğilimindedir. Saldırırız, suçlayacak birini ararız veya yarattığımız etkiyi görmezden gelmeye ya da minimize etmeye çalışırız. “O kadar da kötü bir şey” yapmadığımızı ispat etmeye çalışırız.
Burada önemli olan, hataları nötr bir şey olarak görmeyi öğrenmektir. Hata, "kötülük yaptığımız" veya "kötü insanlar" olduğumuzu göstermez. Bir hata yaptığımızda, şunu söyleyebiliriz: “Evet, bir yanlışım oldu. Belki bunun önüne geçebilirdim, ancak bir sebepten geçemedim. Şimdi bunun sonuçlarıyla yüzleşmem gelecekte nasıl davranacağımı bulmam gerekiyor."

2. Hatanın kökenine inin.
Bir şeyin neden gerçekleştiğini anlamak çok önemlidir. Bir olayın arkasındaki sebebi bilmiyorsak, bu süreçten bir şeyler öğrenmemiz veya gelecekte aynı hataları tekrarlamaktan kaçınmamız mümkün olmaz.
Yine burada da başkalarını suçlama eğilimi kendini gösterebilir. Bu insana o an içinde bulunduğu durumdan uzaklaşmanın kolay bir yolu gibi gelse de, aslında hiçbir fayda sağlamaz. Nedeni belirlemek, vicdanınızı rahatlatmaya değil, neleri değiştirebileceğinizi görmeye yarar.
Çaresiz olmadığınızı anlamanız önemlidir. Nedeni belirleyerek esasen taşıdığınız geri kazanır ve bir dahaki sefere bunu önlemenin elinizde olduğunu anlayabilirsiniz.

3. Zor sorulardan kaçmayın.
O anda bunu yapmak ağır gelse bile, kendimize yöneltmemiz gereken bazı sorular vardır. Kimi zaman, hedeflerimizin önündeki en büyük engel kendimiz olabiliriz. Amacınıza ulaşmanızın önünde duran şey nedir? Sizi yavaşlatan veya bu hedefe doğru ilerlemenizi güçleştiren her şey birer engeldir.
•    Bu hata yakın gelecekte ne gibi sonuçlar doğuracak?
•    Olanların tek sorumlusu ben miyim?
•    Bu sorumluluğu paylaştığım başkaları da varsa, ileride böylesi bir durumun yaşanmaması için bu kişilerle nasıl iletişim kurabilirim?
•    Hata çevremdekileri nasıl olumsuz etkiledi?

4. Geri bildirim isteyin ve açık yüreklilikle dinleyin.
İnsanlardan alacağınız geri bildirim içinde bulunduğunuz duruma göre değişir. Bu geri bildirim patronunuzdan, iş arkadaşlarınızdan, arkadaşlarınızdan, ailenizden ve hatta yabancı birinden bile gelebilir.
Eleştiriyi bir saldırıya uğruyormuşsunuz ya da birileri kusurlarınızı parmakla gösteriyormuş gibi düşünmemelisiniz. Eleştiri, kendinizi geliştirmeniz için size sunulan bir fırsattır. Çevrenizdeki insanlar çoğu kez sizi zor bir duruma düşürmeyi değil, gelişimine yardımcı olmayı amaçlar. İnsanların gözlemlerini hesaba katın.
Geri bildirimin faydasını çok farklı şekillerde görebilirsiniz. İnsanlar bu hatayı tekrar etmekten nasıl kaçınabileceğinize dair bazı fikirlere sahip olabilir. Ya da belki bir hatanın sonuçlarına işaret ediyor olabilirler. Ne olursa olsun, insanları dinlemek size durumu nasıl ele alacağınızla ilgili önemli bilgiler verir.

5. Bir sonraki hareketinizi planlayın ve yeni kalıplar oluşturmak için uygulamaya geçin. 
Hatanızı fark etseniz bile tekrar tekrar kendinizi benzer durumların içinde bulduğunuzu düşünüyorsanız, yeni zihinsel rotalara ihtiyacınız var demektir. Eski kalıpları yıkıp yerlerine yenisini getirmek için de, her şeyde olduğu gibi, pratik yapmanız gerekecek.
Örneğin unutkan biriyseniz ve sürekli bir şeylerinizi bir yerlerde unutuyorsanız, yanınızda hangi eşyaların olduğuna ve bunları genelde nereye koyduğunuza dikkat etmeye çalışın. Bir kontrol listesi oluşturun, bu zihinsel bir liste veya somut, yazılı bir kağıt dahi olabilir. Özellikle önemli bir etkinliğe hazırlanıyorsanız, bu işinize yarayabilir. Ya da sürekli geç kalıyorsanız, yeni bir günlük döngü oluşturmanız gerekir. Arabanızın benzinini bir gün önceden alıp sabah istasyon aramamanız, daha erken uyanmanız, bu nedenle daha erken uyumanız gerekebilir… Uyuyabilmek için de yatmadan önce kafeini veya ekran başında geçirdiğiniz saati azaltmanız gerekebilir… Oluşturmak istediğiniz model ne olursa olsun, şunu unutmayın: Her şey birbiriyle ilişkilidir ve pratik etmek her yeni alışkanlığın kalbindedir.