Yeni Başlangıçlar – 4 Adımda Yeni Alışkanlıklar Yaratmak

Hayatlarımız boyunca çok farklı noktalarda ve değişik sebeplerden zor dönemler yaşadığımız ve kaybolmuş hissettiğimiz zamanlar olmuştur; ekonomik krizler, güç toplumsal koşullar, kişisel bir kaybımız ya da başka pek çok sebepten, “bu yıl hayatımın en kötü yılıydı” demiş olabiliriz. 2020’nin ise ne kadar “kötü” bir yıl olduğu konusunda dünya genelinde bir uzlaşmadan bile söz etmek mümkün...

Ne olursa olsun, 2021 için güzel umutlara sahip olmaktan yanayım. Bu, takvimdeki tarihin değişmesiyle dünyanın bir anda bambaşka bir yer olacağı anlamına elbette gelmiyor. Tüm dünya öğrendi ki, hayat bizim planlarımıza uymuyor. Alışkanlıklarımızı değiştirmemiz, yeni değerler belirlememiz, sağlığımızı ve başka insanları da gözetmeyi hatırlamamız gerekiyor. İçinde yaşadığımız koşulların bizden farklı şeyler talep edebileceğini fark etmemiz ve bu zamana dek hep belirli şekilde yaptığımız şeylerin artık bize hizmet etmeyebileceğini görmemiz önemli bir hal aldı. Takvimde değişen bir sayfanın ve yeni bir yılın anlamını kendimiz belirleyip, bunu yeni bir başlangıç yapmak için fırsat olarak görebiliriz.

Yeni alışkanlıklar yaratmak ve hevesimiz geçtiğinde bunları bir kenara atmak yerine bir yaşam tarzı değişikliği haline getirmek için uygulayabileceğimiz dört adımı sizlerle paylaşmak istiyorum.

  1. Alışkanlıklar arasındaki ilişkiyi kurmak

Sabahları daha erken kalkmak gibi bir hedefiniz varsa, buna karar vermenin ve alarmı sabahın altısına kurmanın yeterli olacağını düşünürsek, hayal kırıklığı yaşayıp kendimize olan inancımızı yitirmemiz mümkündür. Yaratmak istediğiniz her bir alışkanlık için, bunu daha önce başaramamış olmanızla ilişkili olan başka alışkanlıklar da söz konusudur. Örneğin, düşünelim:

Sabah erken kalkabiliyor muyum?

-Hayır.

Neden erken kalkamıyorum?

-Çok yorgun oluyorum, alarmı erteleyip yeniden uykuya dalıyorum.

Neden yorgun oluyorum?

-Akşamları geç yatıyorum.

Neden geç yatıyorum?

-İşlerim yetişmiyor, zaten işleri toparladıktan sonra bir de evdeki işlere bakayım, yemek yiyeyim derken saat çok geç oluyor.

Neden işler yetişmiyor, programım fazla mı dolu? Yapabileceğimden daha fazlasını mı bir güne sığdırmaya çalışıyorum?

Kazanmak ya da değiştirmek istediğiniz alışkanlık her ne olursa olsun, bunu diğer koşullardan bağımsız olarak görmemelisiniz. İhtiyaçlarınıza bütünlüklü bakmanız ve iyi bir değerlendirme yapmanız, yeni başlangıçlar yapmak için önemli bir değerlendirme adımıdır.

  1. Erişilebilecek net hedefler belirlemek

Varmak istediğiniz noktayı, bitiş çizgisini düşünün… ne görüyorsunuz? Edinmek istediğiniz alışkanlık sizden ne gibi değişiklikler yapmanızı gerektiriyor?

Neden değişmek istediğinizi, nereye varmak istediğinizi net olarak değerlendirmeniz ve buradan da iyi tanımlanmış aşamalar çıkarmanız önemlidir. Örneğin, “para biriktirmek istiyorum” gibi bir niyetiniz varsa, buna birtakım sınırlamalar getirmelisiniz. Ne kadar sürede, ne kadar para biriktirmek istiyorsunuz? Bunu mümkün kılmak için ne gibi harcamalarınızı kısabilirsiniz? Çerçeveyi çizmeden, fazla geniş bir hedefi önünüze koyduğunuzda, başarılı olup olmadığınızı görmeniz mümkün olmaz. Yeterince motive olmayıp daha azıyla da yetinebilir, ya da sürecinizi takip etmediğiniz için gayet iyi gittiğiniz halde kendinizi yetersiz görüp “başaramıyorum” diyerek vazgeçebilirsiniz. Bu hevesinizi taşıyacak sağlam bir çerçeve, size ihtiyaç duyduğunuz düzeni sunar.

  1. Cümlelere “henüz” ile başlamak

Kendinizle konuştuğunuz, iç sesiniz siz ne söylüyor? “Yapamıyorsun”, “Başaramadın” ya da “Bak yine aynı hatayı yaptın” diyen sesleri ve olumsuz konuşmayı olduğu gibi kabul etmeyin, durup değerlendirin. Eski kalıplarınıza geri döndüğünüz bir an mı yaşadınız? “Varmak istediğiniz” noktaya henüz varamadınız mı? “Henüz” sözcüğü önemlidir. Hepimizin yorulduğu, sıkıldığı, yeterli özeni gösteremediği anlar olur. İstediğiniz noktaya gelemediyseniz, bakış açınızı değiştirin ve kendinize gereken zaman ve enerjiyi tanımayı deneyimleyin.

“Hedefime ulaşamadım”

Henüz hedefime ulaşamadım.”

  1. Kutlamak

Ulaşmak istediğiniz yönde attığınız her adım için kendinizi kutlamalısınız. Ödül, alışkanlığın son bileşenidir. Kendinizi ödüllendirmeniz, alışkanlığınızı besleyen her davranışınızda kendinize "aferin" demek kadar basit olabilir. Güzel bir yemek yediğimizde olduğu gibi, tekrarlamak istediğimiz bir davranışı gerçekleştirdiğimizde kendimizi takdir edip ödüllendirmemiz de beynin dopamin merkezini aktive edecektir. Yeni alışkanlığınız üzerinde çalışırken kendinizi de kutlayın; tekrarlanan eylemler oluşturmak için ödüller davranışın yer edip oturmasına yardımcı olacaktır.

Hem kişisel hem de profesyonel yaşamlarımızda olumlu değişiklikleri mümkün kılmak için alışkanlıkların potansiyelinden yararlanacağımız, daha farkında, bilinçli ve amaçlı olacağımız bir yıl dilerim. Hepimiz için sağlıklı, mutlu ve başarılı bir 2021 olsun…